Ενδεικτική της «αποφασιστικότητας» του υπουργείου Περιβάλλοντος να καταργήσει τις παρεκκλίσεις στην εκτός σχεδίου δόμηση είναι η νέα παράταση που δόθηκε χθες στην εξέταση των σχετικών αιτημάτων. Ηδη στις υπηρεσίες δόμησης όλης της χώρας φέρονται να έχουν συσσωρευτεί περισσότερες από 10.000 αιτήσεις, με το υπουργείο να δίνει εξάμηνη παράταση για τη διεκπεραίωσή τους. Χαρακτηριστικό είναι ότι στην προηγούμενη παράταση, τον Δεκέμβριο του 2022, το υπουργείο δήλωνε κατηγορηματικά ότι ο Σεπτέμβριος του 2023 θα ήταν η τελευταία προθεσμία.
Η δυνατότητα δόμησης σε οικόπεδα μικρότερα των 4 στρεμμάτων είχε δοθεί με διάφορες «προσωρινές» ρυθμίσεις τις προηγούμενες δεκαετίες. Την τελευταία 15ετία το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε όσες τέτοιες άδειες προσβλήθηκαν δικαστικά, επισημαίνοντας ότι οι παρεκκλίσεις στην εκτός σχεδίου δόμηση έπρεπε να έχουν ήδη καταργηθεί. Τελικώς η σχετική ρύθμιση συμπεριελήφθη στον ν. 4759/2020 (και συμπληρώθηκε μόλις 15 μέρες αργότερα με τον 4764/2020). Ο νόμος αυτός έδωσε προθεσμία δύο ετών, έως τον Δεκέμβριο του 2022, για να κατατεθεί αίτημα έκδοσης οικοδομικής άδειας σε τέτοιου είδους οικόπεδα.
Ουδέν ελαστικότερον όμως των προθεσμιών του υπουργείου Περιβάλλοντος. Τον Δεκέμβριο του 2022 το ΥΠΕΝ ήρθε με νέα νομοθετική ρύθμιση (ν. 5007/22) να δώσει παράταση εννέα μηνών, έως τις 30 Σεπτεμβρίου του 2023, για την ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας. Παρότι η νέα προθεσμία δεν αφορούσε τους πάντες, αλλά μόνο όσους είχαν ήδη έως τότε υποβάλει αιτήσεις για έκδοση βεβαίωσης όρων δόμησης, ουσιαστικά έδινε μια διέξοδο για τον πολλαπλασιασμό των αδειών που τελικά θα εκδίδονταν. Χαρακτηριστικό είναι ότι στις 22 Δεκεμβρίου 2022, απαντώντας σε επερώτηση βουλευτών, ο υφυπουργός Νίκος Ταγαράς διευκρίνιζε ότι η 30ή Σεπτεμβρίου θα ήταν η τελική ημερομηνία.
Η σχετική δυνατότητα, που το υπουργείο παρείχε για επιπλέον 9 μήνες, οδήγησε στην υποβολή χιλιάδων αιτημάτων για έκδοση βεβαίωσης όρων δόμησης (ανεπισήμως υπολογίζονται σε 10-12.000), τα οποία προφανώς οι πολεοδομίες δεν ήταν σε θέση να διαχειριστούν. Ετσι πριν από λίγες ημέρες ακολούθησε η (εξάμηνη, έως το τέλος Μαρτίου 2024) παράταση της παράτασης, μέσω ρύθμισης που συμπεριελήφθη σε σχέδιο νόμου του υπουργείου Υγείας σχετικά με τον κορωνοϊό. «Λαμβανομένου υπόψη του σημαντικού αριθμού αιτήσεων για έκδοση βεβαίωσης όρων δόμησης, η εξέταση των οποίων εκκρεμεί στις αρμόδιες υπηρεσίες δόμησης και προκειμένου να μην απολεσθεί το δικαίωμα των ιδιοκτητών για λόγους που δεν άπτονται της σφαίρας ευθύνης αυτών, ιδίως καθυστερήσεις στην έκδοση των βεβαιώσεων ή λοιπών εγκρίσεων που απαιτούνται για τις οικοδομικές άδειες, παρατείνεται η προθεσμία για την κατάθεση αίτησης για έκδοση οικοδομικής άδειας ή προέγκρισης, η οποία λήγει την 30ή Σεπτεμβρίου 2023. Η παράταση αυτή αφορά αποκλειστικά τους ιδιοκτήτες που είχαν καταθέσει εμπροθέσμως αίτημα με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά», αναφέρει η αιτιολογική έκθεση της ρύθμισης.
Διαβάστε παρακάτω το πλήρες, επίσημο κείμενο της παράτασης:
Παράταση – μεταβατική ρύθμιση των παρεκκλίσεων της εκτός σχεδίου δόμησης – Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 40 ν. 4759/2020
Η προθεσμία στο τέλος του εισαγωγικού εδαφίου του άρθρου 40 του ν. 4759/2020 (Α’ 245), περί έκδοσης οικοδομικής άδειας ή προέγκρισης, παρατείνεται από τη λήξη της, και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Εάν, μέχρι την έγκριση Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου ή Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου και πάντως για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τα δύο (2) έτη από την έναρξη ισχύος του παρόντος, έχει υποβληθεί αίτημα για έκδοση προέγκρισης οικοδομικής άδειας με τα δικαιολογητικά και τις μελέτες της παρ. 5 του άρθρου 35 του ν. 4495/2017 (Α’ 167) ή έχει υποβληθεί αίτημα με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για έκδοση έγγραφης βεβαίωσης της αρμόδιας Υπηρεσίας Δόμησης, κατά την υποπερ. βα) της περ. β) της παρ. 2 του άρθρου 38 του ν. 4495/2017, αν στην τελευταία περίπτωση η αίτηση για έκδοση οικοδομικής άδειας ή προέγκρισης υποβληθεί μέχρι και την 31η Μαρτίου 2024, μπορούν να οικοδομούνται ακίνητα, τα οποία:
α) κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος έχουν πρόσωπο σε διεθνείς, εθνικές, επαρχιακές, δημοτικές και κοινοτικές οδούς, καθώς και σε εγκαταλελειμμένα τμήματα αυτών και σε σιδηροδρομικές γραμμές και εφόσον έχουν:
αα) Τα γήπεδα που υφίστανται κατά την 12η.11.1962, ημέρα δημοσίευσης του από 24.10.1962 βασιλικού διατάγματος (Δ’ 142), ελάχιστο πρόσωπο: δέκα (10) μέτρα, ελάχιστο βάθος: δεκαπέντε (15) μέτρα, ελάχιστο εμβαδόν: επτακόσια πενήντα (750) τ.μ.,
αβ) υφίστανται κατά την 12η.9.1964, ημέρα έναρξης ισχύος του από 21.7.1964 βασιλικού διατάγματος (Δ’ 141), ελάχιστο πρόσωπο: είκοσι (20) μέτρα, ελάχιστο βάθος: τριάντα πέντε (35) μέτρα, ελάχιστο εμβαδόν χίλια διακόσια (1.200) τ.μ.,
β) έχουν πρόσωπο σε εθνική, επαρχιακή, ή δημοτική οδό εφόσον υφίστανται κατά την 17η.10.1978, ημέρα έναρξης ισχύος του από 6.10.1978 προεδρικού διατάγματος (Δ’ 538), και έχουν ελάχιστο πρόσωπο: είκοσι πέντε (25) μ., ελάχιστο βάθος: σαράντα (40) μ. και ελάχιστο εμβαδόν δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ.,
γ) έχουν πρόσωπο σε εθνική, επαρχιακή, ή δημοτική οδό, εφόσον υφίστανται κατά την 17η.10.1978, και έχουν ελάχιστο πρόσωπο: είκοσι πέντε (25) μ., ελάχιστο βάθος: σαράντα (40) μ. και ελάχιστο εμβαδόν δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ.,
δ) βρίσκονται εντός της ζώνης των πόλεων, κωμών και οικισμών και είχαν κατά την 24η.4.1977, ημέρα έναρξης ισχύος του από 5.4.1977 προεδρικού διατάγματος (Δ’ 133), και ελάχιστο εμβαδόν: δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ.,
ε) είναι άρτια και οικοδομήσιμα και απομειούνται συνεπεία απαλλοτριώσεων ή διάνοιξης διεθνών, εθνικών ή επαρχιακών οδών, εφόσον μετά από την απομείωση αυτή έχουν τα όρια αρτιότητας και τις λοιπές προϋποθέσεις των γηπέδων της περ. δ’,
στ) σε περιπτώσεις αναδασμών, γήπεδα που δημιουργούνται και δίνονται σε δικαιούχους σε ανταλλαγή αρτίων και οικοδομήσιμων γηπέδων, εφόσον μετά από τον αναδασμό αυτόν έχουν τα όρια αρτιότητας και τις προϋποθέσεις των γηπέδων της περ. δ’,
ζ) έχουν ελάχιστο εμβαδόν τέσσερις χιλιάδες (4.000) τ.μ., όταν επ’ αυτών ανεγείρονται τουριστικές εγκαταστάσεις.».
